موش 2021

نقد و بررسی موش 2021

سریال Mouse (2021) در ظاهر یک معمای جنایی درباره‌ی شکار یک قاتل زنجیره‌ای است، اما لایه‌ی عمیق‌تر آن، آزمایش ترسناک انسان از چیزی است که هنوز اتفاق نیفتاده. سریال با طرح این فرض که شاید بتوان از طریق ژنتیک، استعداد روان‌پریشی را پیش از تولد شناسایی کرد، ما را در موقعیتی قرار می‌دهد که ناخواسته به قضاوت درباره‌ی انسان‌ها پیش از شناخت واقعی آن‌ها فکر کنیم. نکته‌ی هوشمندانه‌ی اثر اینجاست که تماشاگر را هم وارد همین بازی اخلاقی می‌کند؛ همان‌قدر که دنبال کشف هویت مجرم است، ممکن است خودش نیز براساس نشانه‌های ظاهری و برداشت‌های ناقص، درباره‌ی شخصیت‌ها حکم صادر کند. تقابل میان جونگ با‌روم و گو موچی نیز صرفاً تضاد میان یک پلیس خوش‌قلب و یک کارآگاه انتقام‌جو نیست؛ آن‌ها دو پاسخ متفاوت به یک سؤال‌اند: آیا تجربه‌های زندگی می‌توانند تعریف ما از عدالت و انسانیت را تغییر دهند؟

بزرگ‌ترین نقطه قوت Mouse این است که اعتماد مخاطب را به یک ابزار روایی تبدیل می‌کند؛ هر بار که تصور می‌کنیم حقیقت را فهمیده‌ایم، معنای اطلاعات قبلی تغییر می‌کند و مجبور می‌شویم قضاوت خودمان را دوباره بررسی کنیم. بااین‌حال، همین ویژگی گاهی به پاشنه‌ی آشیل سریال تبدیل می‌شود: بعضی پیچش‌ها به‌جای آنکه شخصیت‌ها را از نظر روان‌شناختی عمیق‌تر کنند، صرفاً برای غافلگیری طراحی شده‌اند و انباشت رازها می‌تواند از باورپذیری داستان کم کند. با وجود این ضعف، ارزش اصلی سریال را نباید فقط در غافلگیری‌هایش جست‌وجو کرد؛ اهمیت آن در مواجهه با مسئله‌ی مسئولیت اخلاقی، احساس گناه و امکان تغییر انسان است. Mouse در نهایت پرسشی ناخوشایندتر از «قاتل واقعی کیست؟» مطرح می‌کند: اگر روزی کسی مجبور شود با تمام حقیقت وجود خودش روبه‌رو شود، آیا شناختن شرارت درونش به معنای رستگاری اوست یا تازه آغاز مجازات واقعی‌اش؟ همین پرسش است که اثر را از یک معمای جنایی معمولی فراتر می‌برد، حتی اگر مسیر رسیدن به پاسخ همیشه به یک اندازه منسجم نباشد.