تلماسه خودوروفسکی 2013

نقد و بررسی تلماسه خودوروفسکی 2013

گاهی فیلم‌هایی وجود دارند که هرگز ساخته نشده‌اند، اما خیال‌انگیزتر از بسیاری از آثار به‌یادماندنی سینما هستند. **Jodorowsky's Dune (2013)** مستندی به کارگردانی فرانک پاویچ است که ماجرای یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های تاریخ سینما را روایت می‌کند؛ تلاش آلخاندرو خودوروفسکی، فیلم‌ساز شیلیایی، برای اقتباس از رمان علمی‌تخیلی «تل‌ماسه» نوشته فرانک هربرت در دهه هفتاد میلادی. خودوروفسکی قصد داشت اثری فراتر از یک فیلم معمولی بسازد؛ سفری عظیم و روان‌گردان به جهانی ناشناخته که قرار بود ذهن تماشاگر را دگرگون کند. او گروهی از هنرمندان برجسته، از جمله طراحانی چون اچ. آر. گیگر و ژان ژیرو، را گرد هم آورد و برای پروژه‌ای که موسیقی پینک فلوید نیز بخشی از آن بود، هزاران طرح و تصویر آماده شد. حتی نام‌هایی مانند اورسن ولز، میک جگر و سالوادور دالی نیز در برنامه بازیگری این فیلم حضور داشتند. بااین‌حال، پروژه پیش از رسیدن به مرحله تولید نهایی متوقف شد و رؤیایی که می‌توانست شکل متفاوتی به سینمای علمی‌تخیلی بدهد، هرگز روی پرده نرفت.

جذابیت مستند در این است که شکست پروژه را نه به‌عنوان پایان یک رؤیا، بلکه به‌عنوان بخشی از میراث هنری آن بررسی می‌کند. پاویچ با استفاده از مصاحبه‌ها، طراحی‌های مفهومی و روایت پرشور خودوروفسکی، به تماشاگر اجازه می‌دهد فیلمی را تصور کند که تنها در ذهن سازندگانش وجود داشته است. تماشای تصاویر و طرح‌های این پروژه، بیش از هر چیز حسرتی شیرین ایجاد می‌کند: اینکه سینما چه مسیر متفاوتی می‌توانست طی کند، اگر این جهان عجیب فرصت جان گرفتن پیدا می‌کرد. مستند همچنین نشان می‌دهد که ایده‌ها و هنرمندان گردآمده برای این پروژه، چگونه بعدها در شکل‌گیری آثار مهم علمی‌تخیلی تأثیر گذاشتند. شاید روایت گاهی بیش از اندازه شیفته جاه‌طلبی خودوروفسکی به نظر برسد و کمتر به محدودیت‌ها و مشکلات احتمالی طرح او بپردازد، اما شور خلاقانه‌ای که در سراسر فیلم جریان دارد، این ضعف را تا حد زیادی جبران می‌کند. **Jodorowsky's Dune** انتخابی جذاب برای علاقه‌مندان سینما، هنر مفهومی و پشت‌صحنه خلق آثار بزرگ است؛ مستندی درباره فیلمی که ساخته نشد، اما رؤیایش همچنان زنده مانده است.